Wat is MDFT?In het kort
MultiDimensionele FamilieTherapie (MDFT) is een erkend behandelprogramma. Het biedt hulp aan jongeren met uiteenlopend, vaak meervoudig probleemgedrag.

Probleemgedrag van jongeren heeft uiteraard te maken met de persoon zelf. Ook de omgeving van de jongere heeft invloed en verdient daarom aandacht. Denk aan het gezin, vrienden, school, werk, vrijetijdsbesteding.

MDFT is ontwikkeld door CTRADA – het Center for Treatment on Adolescent Drug Abuse van de Universiteit van Miami, www.mdft.org.

MDFT is effectief bevonden in twaalf goed opgezette onderzoeken op maten als gebruik van alcohol en drugs; criminaliteit; symptomen van psychische en gedragsstoornissen; band met school; en functioneren van het gezin.
Effectief wil zeggen dat MDFT in die studies beter presteerde dan andere behandelingen.

In 2008 startte Stichting Jeugdinterventies met MDFT Academie. MDFT Academie leidt hulpverleners in Nederland en andere Europese landen op in MDFT. Sindsdien hebben enkele tientallen Nederlandse instellingen  MDFT in hun behandelaanbod opgenomen.

MDFT is geprotocolleerd, maar vormt geen strak keurslijf. De kern staat vast. Van de therapeut wordt het nemen van eigen verantwoordelijkheid verwacht, uiteraard voor zover passend in dit behandelprogramma. De therapeut is pragmatisch, ziet af van onnodige interpretaties en veroordeelt niet. Zie Uitgangspunten van MDFT.

MDFT heeft pluspunten ten opzichte van andere behandelingen:
1. MDFT is beter bestudeerd dan de meeste andere benaderingen.
2. Dit behandelprogramma erkent dat probleemgedrag bij jongeren vaak meervoudig is, dus meer is dan stoornis X of Y.
3. Het ziet de jongere als een persoon die eigen aandacht verdient, dus niet louter als verlengstuk van bijvoorbeeld het gezin.
4. MDFT combineert behandeling met begeleiding van de jongere (bv. via contacten met school)
5. MDFT is flexibel, wat blijkt uit de ontwikkeling van nieuwe toepassingen samen met het veld (zorginstellingen).

Doelgroep
MDFT is bestemd voor jongeren van 12 tot 23 jaar die problemen hebben op het gebied van middelenmisbruik, en/of spijbelen of crimineel gedrag vertonen.
Om voor MDFT in aanmerking te komen moet een jongere een actieve of een te activeren gezinsband hebben. Hij hoeft niet thuis te wonen, maar moet wel regelmatig contact hebben met zijn ouders of andere familieleden.

Doel
Doel van MDFT is de jongere te helpen een leven te leiden waarin probleemgedrag verdwijnt of afneemt en bevredigende maatschappelijke participatie mogelijk wordt.
De therapeut streeft naar verbetering van het functioneren van de jongere in het gezin, op school of werk en in de buurt, en naar bevordering van leeftijdsadequate vrijetijdsbesteding en gezonde relaties met leeftijdgenoten.

Domeinen
Het behandelprogramma richt zich op vier kerngebieden (domeinen) in het leven van een jongere: de jongen of het meisje zelf, de ouders, het gezin en externe sociale systemen (verbanden), zoals school, werk en vrije tijd.
MDFT is dus gezinstherapie met voelhoorns naar de wereld buiten het gezin.

Teams
De therapeut is lid van een team, dat drie tot zes leden telt. Een van de teamleden is supervisor, die daarvoor apart is gecertificeerd. De therapeut is voor de jongere en het gezin het eerste aanspreekpunt voor al hun zorgen en vragen. Het team fungeert als klankbord voor de therapeut.

Caseload
Een fulltime werkende MDFT-therapeut heeft een caseload van 6 - 8 zware cases (bij gecompliceerde meervoudige problematiek) of 8 - 12 ‘lichtere’ cases. Dit komt op jaarbasis neer op ongeveer 15 zware of 22 lichte cases/gezinnen.

Duur; sessies
MDFT duurt 3 tot 7 maanden, afhankelijk van de zwaarte van de problematiek.
MDFT werkt met een hoge contactfrequentie: twee tot drie sessies per week, soms meteen na elkaar. Verder heeft de therapeut een paar keer per week via telefoon, mail of andere sociale media contact met de jongere en daarnaast met de ouders.
Er zijn vier soorten sessies: met de jongere alleen, met de ouders alleen, met de jongere en ouders samen (gezin), en tot slot ook met derden erbij, zoals een mentor van school, een vriend of een jeugdreclasseringwerker.

Fases
Het programma verloopt in drie fases:
1. Motiveren, in behandeling betrekken en het sluiten van therapeutische allianties met de jongere en met de ouder(s)
2. Uitvoeren van het behandelplan
3. Afsluiten van de therapie en overdracht of nazorg
Voor fase 1 staat gemiddeld 1 maand, voor de tweede fase 2 tot 4 maanden, en voor de laatste fase 1 maand.

Aanbod
Nederlandse MDFT-teams zijn actief in de jeugdzorg (inclusief jeugdzorgplus), verslavingszorg en geestelijke gezondheidszorg. Ze werken ook in de forensische zorg, waaronder JJI’s (justitiële jeugdinrichtingen). Voor een overzicht klik hier.

Nieuwe toepassingen van MDFT
MDFT kan worden aangepast om te worden ingezet bij nieuwe doelgroepen en in nieuwe behandelomgevingen. Klik hier.
Zo is MDFT op maat gemaakt voor gebruik bij jongeren met LVB (een lichte verstandelijke beperking).
Wij draaien daarnaast proef met werkvormen die van MDFT zijn afgeleid en die als korte interventies op scholen kunnen worden toegepast bij leerlingen met beginnend probleemgedrag.
Tot de nieuwe toepassingen hoort verder het aanbieden van MDFT als ambulant behandelprogramma om opname van jongeren in instellingen voor jeugdzorgplus te voorkomen of te bekorten.
Ook te noemen valt de inzet van MDFT voor jongeren die voorlopig of definitief (detentie) zijn geplaatst in een Justitiële Jeugdinrichting (JJI). Eén doel van de behandeling hier is om de jongens of meiden voor te bereiden op het leven dat hen te wachten staat als ze teruggaan naar de maatschappij.

Aanmelden en verwijzen
Jongeren en gezinnen kunnen bij MDFT terecht op eigen initiatief. Of ze kunnen verwezen worden door een hulpverlener of andere beroepskracht (therapeut, arts, sociaal werker, jeugdreclasseringwerker, voogd enzovoort) of door organisaties waaronder scholen, verwijsinstanties, zorginstellingen en rechtbanken. Zie: Waar en Hoe.